مدیریت

اسکناس دات کام،دانشنامه ی اسکناس های ایران،اسکناس قاجار،اسکناس رضاشاه،اسکناس پهلوی

مدیریت

مدیریت

B-50 اسکناس 20 ریال 1316 با شماره مشکی رنگ لاتین و نوشته پشت فرانسوی در سال 1316 چاپ شد و ودر سال 1319 با مهر 1319 و در طیف همرنگ اسکناس و رو به قرمز ممهور و منتشر شد.

روی اسکناس:تصویر رضا شاه پهلوی در سمت چپ و فیلیگران سمت راست و همچنین آرم شیر و خورشید در وسط اسکناس و زیر آن نمایی از تخت جمشید نقش بسته

پشت اسکناس: منظره ای از مجموعه پلهای راه آهن و در 3کیلومتر منطقه ورسک سوادکوه و همچنین مهر 1319

امضا: سرهنگ رضا قلی امیرخسروی به عنوان مدیر کل بانک ملی- عبدالحسین هژیر به عنوان مفتش دولت در بانک ملی ایران

فیلیگران:تاج پهلوی

به طور کلی اسکناسهای رضا شاه سری پشت فرانسوی در چاپخانه توماس دلارو انگلستان و روی کاغذ نسبتا ضخیم به چاپ رسیده بودند و برجستگی چاپ آنها به خصوص در پشت اسکناس بسیار قابل رویت و لمس میباشد

 

 

 

B-49 اسکناس 10 ریال 1316 با شماره قرمز رنگ لاتین و نوشته پشت فرانسوی در سال 1316 چاپ شد و در سال 1319 با مهر در طیف رنگ همرنگ تا آبی پررنگ اسکناس ممهور و منتشر شد.

روی اسکناس:تصویر رضا شاه پهلوی در سمت چپ و فیلیگران سمت راست

پشت اسکناس: منظره ای از کوه دماوند و همچنین مهر 1319 همرنگ

امضا: سرهنگ رضا قلی امیرخسروی به عنوان مدیر کل بانک ملی- عبدالحسین هژیر به عنوان مفتش دولت در بانک ملی ایران

فیلیگران:تاج پهلوی

به طور کلی اسکناسهای رضا شاه سری پشت فرانسوی در چاپخانه توماس دلارو انگلستان و روی کاغذ نسبتا ضخیم به چاپ رسیده بودند و برجستگی چاپ آنها به خصوص در پشت اسکناس بسیار قابل رویت و لمس میباشد.

 

 

 

 بانک شاهنشاهی ایران

همانگونه که همگی میدانیم امتیاز تاسیس بانک شاهنشاهی ایران برای 60 سال طبق بند بیستم امتیازنامه ننگین روئیتر توسط ناصرالدین شاه قاجار به بارون جولیوس دوروئیتر اعطا گردید.البته امتیاز روئیتر با فشار شدید دلسوزان مملکت به فاصله ناچیزی بعد از آن لغو گردید ولی روئیتر براساس بند بیستم امتیازنامه خود تاسیس بانک شاهنشاهی را پیگیری و به اجرا گذاشت تا فصل جدیدی از چپاول دولت بریتانیا در ایران و همینطور فصل جدیدی از بانکداری نوین در ایران آغاز گردد. در این جا از ذکر جزئیات عملیات بانک شاهنشاهی و سو استفاده های آن که درنهایت منجر به تاراج رفتن ثروت مملکت و خروج طلا و نقره ایران به سمت انگلستان شده خودداری می گردد و فقط به نکاتی که مربوط به اسکناسهای منتشر شده توسط این بانک می باشد بسنده می گردد.

بانک شاهنشاهی در سال 1268 شمسی – 1889 میلادی – 1307 هجری قمری در ایران تاسیس شد و در سال 1960 م- 1339 ش در بانک هنگ کنگ ادغام گردید و از ایران خارج شد. با توجه به مدت 60ساله قرارداد این بانک در سال 1948م  برابر با 1328 شمسی قرارداد این بانک منقضی و از سال 1328 تا سال 1331 به نام بانک انگلیس در ایران و خاورمیانه در ایران به فعالیت خود ادامه داد و پس از برچینی شعباتش در سال 1331 به نام بانک انگلیس در خاورمیانه تغییر نام داد.

اولین اسکناس بانک شاهنشاهی در سال 1890 منتشر گردید. در فصل سوم امتیاز بانک شاهنشاهی قرار براین گذاشته شده بود که حداقل مبالغ اسمی اسکناس دو تومان باشد ولی بعدا با اجازه دولت و فرمان ناصرالدین شاه اسکناس 1 تومانی نیز چاپ و منتشر شد.

اسکناسهای منتشر شده باید حتما دارای مهر مخصوص مامور دولت علیه ایران (که همان بازرسی و حسابرسی دولت بود) می بودند و اسکناسهای فاقد این مهر اسکناسهایی بودند که به صورت غیرقانونی از بانک خارج شده بودند.

اسکناسهای بانک شاهنشاهی در دو سری چاپ و منتشر گردید که سری اول شامل مبالغ 1و2و3و5و10و20و25و50و100و500و1000 تومان بود که همگی توسط چاپخانه برادبوری ویلکینسون و پسران در لندن به چاپ رسیده بود.

اسکناسهای سری دوم شامل مبالغ 1و2و5و10و20و50و100 تومان بود که اسکناسهای 1و5و10  با تغییر تصویر ناصرالدین شاه نسبت به سری اول در چاپخانه واترلو و پسران در لندن و ارقام 2و20و50و100 تومان در چاپخانه برادبوری ویلکینسون در لندن به چاپ رسیده بود.

مقر اصلی بانک شاهنشاهی در لندن بوده .مدیر کل بانک شاهنشاهی در ایران پس از هیئت مدیره و ریاست بانک در لندن در رده سوم تصمیم گیری قرار داشت. در طول فعالیت بانک شاهنشاهی در ایران هشت تن عهده دار این مقام بودند که در این جا نام 6 تن که امضا آنها برروی اسکناسهای منتشر شده دیده میشود اشاره شده است:

ژوزف رابینو: از اکتبر 1889 تا اوت 1908

اگوستوس اوود: از اوت 1908 تا سپتامبر 1919

جیمز مک موری: از سپتامبر 1919 تا نوامبر 1925

ادوارد ویلکینسون: از نوامبر 1925 تا اکتبر 1934

اورد بالترز: 1934 تا 1939

ویوان ال والتر: 1939 -1948

البته برخی از این افراد در مقاطعی قبل از رسیدن به مدیر کلی بانک عهده دار مقام نیابت بانک و یا حسابرس بانک بودند.

بانک شاهنشاهی در طول فعالیتش در ایران در مقاطع مختلف حدود 35 تا 36 شعبه در ایران و چند شهر خارجی تاسیس کرد.

اسکناس 1 تومان وان, اسکناس 1 تومان وان به عنوان اولین اسکناس 1 تومانی ایران با نوشته ONE به جای شیر و خورشید در پشت اسکناس مدت محدودی حدود 6 سال منتشر شد و پس از آن اسکناس 1 تومانی با نشان شیر خورشید به جای نوشته ONE چاپ و منتشر گردید.

اسکناسهای اولیه که تاریخ صدور آنها 1890 و 1891 میباشد با امضا دستی و پس از آن با امضا چاپی و امضا ژوزف رابینو و آرتور گراندی میباشد.

مهر مخصوص اولیه مامور دولتی در بانک شاهنشاهی به شکل دایره و با نوشته "ثبت و ملاحظه شد" در بالا و نوشته "مامور محترم دولت علیه ایران" زیر آن بوده که بعد از مدت کوتاهی جای خود را به مهر مخصوص بیضی نگاتیو داد.

امضا اسکناس 1 تومانی با امضا دستی: ژوزف رابینو به عنوان مدیر کل بانک شاهنشاهی و پیت به عنوان دفتر دار کل یا خزانه دار میباشد. البته ممکن است امضا دفر دار بنا به تاریخ صدور اسکناس متفاوت باشد.

  • تست_1

B-48 اسکناس 1000 ریال 1316 با شماره قرمز رنگ لاتین و نوشته پشت فرانسوی در سال 1316 چاپ شد و با تاریخ مهر 15/5/1317 در دو اندازه بزرگ و کوچک و رنگ سبز تیره تا روشن ممهور و منتشر شد.

روی اسکناس:تصویر رضا شاه پهلوی در سمت راست و فیلیگران در سمت چپ و آرم بانک ملی ایران در وسط اسکناس

پشت اسکناس: نمایی از کوه دماوند  همچنین مهر 1317 تخم مرغی شکل

امضا: مدیرکل بانک ملی: سرهنگ رضا قلی امیرخسروی - مفتش دولت در بانک ملی:عبدالحسین هژیر

فیلیگران:تصویر رضا شاه

به طور کلی اسکناسهای رضا شاه سری پشت فرانسوی در چاپخانه توماس دلارو انگلستان و روی کاغذ نسبتا ضخیم به چاپ رسیده بودند و برجستگی چاپ آنها به خصوص در پشت اسکناس بسیار قابل رویت و لمس میباشد.

B-47 اسکناس 100 ریال 1316 با شماره مشکی رنگ لاتین و نوشته پشت فرانسوی در سال 1316 چاپ شد و با تاریخ مهر 15/5/1317 در دو اندازه بزرگ و کوچک و رنگ قهوه ای تیره تا روشن ممهور و منتشر شد.

روی اسکناس:تصویر رضا شاه پهلوی در سمت راست و فیلیگران در سمت چپ و نمایی از ساختمان بانک ملی ایران در وسط اسکناس

پشت اسکناس: نمایی از کشتیرانی در بندر پهلوی(انزلی) و شیروخورشید در سمت چپ و نمایی از هدیه آورندگان متعلق به پلکان شرقی کاخ آپادانا در تخت جمشید در دو طرف پایین اسکناس و همچنین مهر 1317 تخم مرغی شکل

امضا: سرهنگ رضا قلی امیرخسروی به عنوان مدیر کل بانک ملی- عبدالحسین هژیر به عنوان مفتش دولت در بانک ملی ایران

فیلیگران:تصویر رضا شاه پهلوی

به طور کلی اسکناسهای رضا شاه سری پشت فرانسوی در چاپخانه توماس دلارو انگلستان و روی کاغذ نسبتا ضخیم به چاپ رسیده بودند و برجستگی چاپ آنها به خصوص در پشت اسکناس بسیار قابل رویت و لمس میباشد.

B-46 اسکناس 50 ریال 1316 با شماره قرمز رنگ لاتین و نوشته پشت فرانسوی در سال 1316 چاپ شد و با تاریخ مهر 15/5/1317 در دو اندازه بزرگ و کوچک و در دو نوع  و رنگ سبز تیره تا روشن ممهور و منتشر شد.

روی اسکناس:تصویر رضا شاه پهلوی در سمت راست و فیلیگران در سمت چپ که زیر آن نمایی از کوه دماوند نقش بسته و فروهر در وسط اسکناس

پشت اسکناس: نمایی از کاخ داریوش کبیر در تخت جمشید در وسط اسکناس و شیروخورشید در سمت چپ و همچنین مهر 1317 تخم مرغی شکل

امضا: سرهنگ رضا قلی امیرخسروی به عنوان مدیر کل بانک ملی- عبدالحسین هژیر به عنوان مفتش دولت در بانک ملی ایران

فیلیگران:تاج پهلوی

به طور کلی اسکناسهای رضا شاه سری پشت فرانسوی در چاپخانه توماس دلارو انگلستان و روی کاغذ نسبتا ضخیم به چاپ رسیده بودند و برجستگی چاپ آنها به خصوص در پشت اسکناس بسیار قابل رویت و لمس میباشد.

B-45 اسکناس 20 ریال 1316 با شماره مشکی رنگ لاتین و نوشته پشت فرانسوی در سال 1316 چاپ شد و با تاریخ مهر 15/5/1317 در دو اندازه بزرگ و کوچک و در طیف همرنگ اسکناس و رو به قرمز ممهور و منتشر شد.

روی اسکناس:تصویر رضا شاه پهلوی در سمت چپ و فیلیگران سمت راست و همچنین آرم شیر و خورشید در وسط اسکناس و زیر آن نمایی از تخت جمشید نقش بسته

پشت اسکناس: منظره ای از مجموعه پلهای راه آهن و در 3کیلومتر منطقه ورسک سوادکوه و همچنین مهر 1317 تخم مرغی شکل

امضا: سرهنگ رضا قلی امیرخسروی به عنوان مدیر کل بانک ملی- عبدالحسین هژیر به عنوان مفتش دولت در بانک ملی ایران

فیلیگران:تاج پهلوی

به طور کلی اسکناسهای رضا شاه سری پشت فرانسوی در چاپخانه توماس دلارو انگلستان و روی کاغذ نسبتا ضخیم به چاپ رسیده بودند و برجستگی چاپ آنها به خصوص در پشت اسکناس بسیار قابل رویت و لمس میباشد.

اسکناس 10 ریال 1316 با شماره قرمز رنگ لاتین و نوشته پشت فرانسوی در سال 1316 چاپ شد و با تاریخ مهر 15/5/1317 در دو اندازه بزرگ و کوچک و در طیف همرنگ اسکناس رو به بنفش ممهور و منتشر شد.

روی اسکناس:تصویر رضا شاه پهلوی در سمت چپ و فیلیگران سمت راست

پشت اسکناس: منظره ای از کوه دماوند و همچنین مهر 1317 تخممرغی شکل

امضا: سرهنگ رضا قلی امیرخسروی به عنوان مدیر کل بانک ملی- عبدالحسین هژیر به عنوان مفتش دولت در بانک ملی ایران

فیلیگران:تاج پهلوی

به طور کلی اسکناسهای رضا شاه سری پشت فرانسوی در چاپخانه توماس دلارو انگلستان و روی کاغذ نسبتا ضخیم به چاپ رسیده بودند و برجستگی چاپ آنها به خصوص در پشت اسکناس بسیار قابل رویت و لمس میباشد.

اسکناس 5 ریال 1316 با شماره مشکی رنگ لاتین و نوشته پشت فرانسوی در سال 1316 و به رنگ قهوه ای قرمز چاپ و در سال 1317 و فقط با مهر 15/5/1317 به رنگ قهوهای و همرنگ  و با شدت رنگ مختلف و در سه اندازه منتشر شد.

کلیشه مهرها فلزی بودند و شدت ضرب مهر پشت اسکناس به وضوح روی اسکناس قابل مشاهده میباشد.

روی اسکناس:تصویر رضا شاه پهلوی در سمت راست 

پشت اسکناس: آرامگاه دانیال نبی در شوش

امضا: سرهنگ رضا قلی امیرخسروی به عنوان مدیر کل بانک ملی- عبدالحسین هژیر به عنوان مفتش دولت در بانک ملی ایران

فیلیگران: تاج پهلوی

به طور کلی اسکناسهای رضا شاه سری پشت فرانسوی در چاپخانه توماس دلارو انگلستان و روی کاغذ نسبتا ضخیم به چاپ رسیده بودند و برجستگی چاپ آنها به خصوص در پشت اسکناس بسیار قابل رویت و لمس میباشد

 

صفحه1 از6
Top of Page